Rabat

Onze reis begon in Rabat. In de Marokkaanse hoofdstad is niet heel veel bijzonders te zien, vergeleken met bijvoorbeeld Fes of Marrakech. Toch kan je je hier prima een dag vermaken. De kasbah van Rabat is echt een aanrader, pittoreske straatjes met prachtig geverfde huisjes. Na een mooie wandeling door de kasbah hebben we een lekker kopje muntthee gedronken bij café Mauré. Ook hebben we de necropool Chellah bezocht, erg mooi, en de Tour Hassan/Mausoleum. Voor lekker eten: rechts achter het hotel zit La Petit Beur – Dar Tajine, een erg goed restaurant met heerlijke tajines.

Volulibis

Onderweg van Rabat naar Fes zijn we uiteraard langs Volulibis gegaan, een enorme ruïne van een oude Romeinse stad. Hoewel er haast geen steen meer op de ander staat, was het toch mooi en indrukwekkend om te zien. Ook het stadje Moulay Idriss hebben we vanaf hier uit de verte bekeken, wat op een grappige manier tegen een berg aan geplakt lijkt te zijn. Als je van Rabat naar Meknes of Fes reist, zou ik dit niet overslaan.

Fes

In Fes zaten we in een comfortabel hotel in de Ville Nouvelle, een stukje buiten de medina. Omdat Fes ons erg leuk leek, hadden we een extra nachtje Fes geboekt, en maar goed ook. Fes is een stad waar je uren en uren, dagen kan vertoeven zonder dat je je een seconde verveelt. Zoals in de meeste Marokkaanse steden is er buiten de medina niet al te veel te beleven maar de medina van Fes is echt ongelofelijk. We zijn ‘bewust verdwaald’ en hebben niet geprobeerd om met een plattegrond een route uit te stippelen. Dit had ook niet gekund, de medina is de meest chaotische, onoverzichtelijke doolhof die je je maar kunt voorstellen. Miljoenen kleine, overdekte steegjes, bochtjes, kleine pleintjes, doodlopende weggetjes etc. Wanneer je je armen uit elkaar strekt, kan je in bijna alle straatjes van de medina beide muren aanraken, zo smal zijn de straatjes. Het merendeel van de straatjes is zo klein, smal, dat ze niet eens op de kaart staan.

En in elk van die kleine straatjes spelen zich de meest bijzondere taferelen af. Elke meter zie je  er een nieuw winkeltje, kioskje met de meest uiteenlopende producten, het ziet er allemaal prachtig uit, overal komen heerlijke geuren vandaan, er worden de meest vreemde dingen verkocht. In de leerlooijerswijk zijn we, uiteraard voor een paar dirham, bij een winkel naar boven gegaan met een prachtig uitzicht over de grote vaten waarin het leer wordt geverfd. Een prachtig gezicht. Ook hebben we enkele prachtige Mederesa’s (koranscholen) bezocht, deze zijn ook toegankelijk voor niet-moslims.Buiten de medina is er niet veel wat de moeite waard is maar in de medina moet je een paar dagen hebben rondgestruind. Het is echt een ongelofelijke ervaring.Voor een lekkere maaltijd ga je naar restaurant Marrakech, in de Ville Nouvelle.

Marrakech

Na een comfortabele 1^e-klas treinreis kwamen we aan in Marrakech. We zaten in het prachtige Riad Chorfa, een prachtig klein paleisje, diep verscholen in een van de kleine, nauwe straatjes in de medina van Marrakech. Vanaf het dak kijk je uit over de hele medina met uiteraard de Koutoubia-moskee als blikvanger. We konden tijdens een prachtige zonsondergang op het dakterras eten, een mooie ervaring.

De volgende dag hebben we eerst de Saadische graven en Paleis el-Badi bezocht. Vooral het Paleis el-Badi met de tientallen ooievaars en een prachtig uitzicht over de medina en het Atlas-gebergte is zeker de moeite waard. Daarna naar de nabijgelegen KosyBar om vanaf het dakterras onder het genot van een glas heerlijke sinaasappelsap de gezellige drukte van het Place des Ferblantiers gade te slaan. Daarna zijn we de souks in het noorden van de medina ingedoken. Heel anders dan in Fes maar op een andere manier toch ook prachtig. De straten zijn wat breder, de muren rood en de winkels zien er allemaal wat netter en verzorgder uit dan in Fes. Fes was gekker, chaotischer, interessanter, Marrakech is visueel mooier en meer toeristisch. Tegen het vallen van de avond zijn we op de bovenste verdieping van een restaurant met uitzicht op het Jemaa el-Fnaa gaan zitten en hebben zo het hele spektakel goed kunnen volgen. Wat een drukte, gedoe, mensen, kraampjes, sjacheraartjes, toeristen… Het hele plein krioelt en gonst als een mierenhoop of bijenkorf. Een prachtig gezicht. Na zonsondergang (we waren er immers tijdens de Ramadan) kwamen vanuit het niets ineens tientallen eetkraampjes tevoorschijn. Een erg gezellig aanzicht en gebeuren, je zit met z’n allen aan lange tafels te eten. Het eten bij zo’n kraampje is trouwens geen aanrader… (of we hebben net de verkeerde gekozen). Op onze laatste dag in Marrakech zijn we eerst naar paleis Bahia gegaan, een enorm, overdadig, overdreven versierd paleis geweest. Erg indrukwekkend, hoewel je er na de 28^e kamer met prachtige mozaïeken en houtsnijwerken wel een beetje klaar mee bent. De rest van de dag hebben we rondgestruind in de souks en uiteraard weer een restaurantje gekozen met uitzicht op Jemaa en-Fnaa.

Aït Benhaddou

’s Ochtends kwam Sharif, onze chauffeur voor de komende 5 dagen, ons ophalen en we vertrokken richting Aït Benhaddou. Sharif bleek een erg vriendelijke, behulpzame man die van alles en nog wat over de omgeving en Marokko in het algemeen vertelde. De weg van Marrakech naar Aït Benhaddou toe was enorm indrukwekkend, over de Tizi-n-Tichka-pas, de hoogste pas van heel Marokko. Prachtige berglandschappen, rotspartijen, haarspeldbochten en vergezichten maakten van deze reis een bijzondere ervaring. Onze kamer in het hotel in Aït Benhaddou had uitzicht over de indrukwekkend mooie ksar van Aït Benhaddou. Sharif gaf ons een rondleiding door de prachtig gebouwde en redelijk gerestaureerde ksar.

De woestijn!

Van Aït Benhaddou zijn we via Ouarzazate en Zagora naar M’hamid gereden, door de Draa-vallei. Onderweg zagen we weer prachtige landschappen en een enorm woud van drie miljoen palmbomen, de helft van alle palmbomen in Marokko. Vanaf Zagora heb je echt het gevoel dat je in de woestijn bent. In M’hamid stonden de berbers en de kamelen al te wachten om ons mee te nemen naar hun woestijnkamp. Na een hobbelige tocht van ca. 2 uur waren we in het tentenkamp aangekomen. Vlak na ons kwam er nog een Belgisch koppeltje en twee andere Nederlanders. Samen met de berbers hadden we een gezellig groepje, lekker samen gegeten (‘Tajine Berbère’), berbermuziek gemaakt (‘Disco Berbère’) en naar de sterren gekeken. Helaas was het twee dagen behoorlijk bewolkt dus hebben we geen mooie zonsopgang en zonsondergang gezien maar we hebben wel een zandstorm meegemaakt. Ook heel bijzonder…

Zagora

Na ons avontuur in de sahara verbleven we een dag en een nacht in Riad Lamane in Zagora. Dit was werkelijk een prachtig paradijselijk paleisje waar we heerlijk hebben kunnen relaxen, douchen, slapen, een aanrader na een nachtje woestijn. In de stad zelf is niets te doen maar in de tuin van het Riad kan je heerlijk relaxen in een van de tenten, terrasjes en zwemmen in het zwembad.

Ouarzazate

De volgende dag vertrokken we naar Ouarzazate. Onderweg nam Sharif ons nog mee naar de Fint-oase, een prachtige verscholen plek in het dorre landschap. Het is even zoeken en je moet behoorlijk off-road maar het is de moeite waard. We werden rondgeleid door onze gids Mohammed die uitlegde hoe ze daar leefden. Achteraf kregen we bij zijn familie thuis een lekker kopje thee met wat te eten. Voor we daarna naar het hotel gingen hebben we de Atlas filmstudio bezocht. Sharif vertelde dat bijna alle ‘woestijnfilms’ in Marokko zijn opgenomen: Gladiator, Kingdom of Heaven, Lawrence of Arabia, Indiana Jones, Asterix en Obelix, Babel en ga zo maar door. Niet alleen in de Atlas-filmstudio maar ook daarbuiten, in Aït Benhaddou bijvoorbeeld. Sharif heeft ook veel gewerkt bij de productie van deze films dus wist ons er veel over te vertellen en gaf ons een leuke rondleiding langs verschillende filmsets en het enorme kasteel van Kingdom of Heaven.

We hadden weer een mooi hotel met heerlijk zwembad. ’s Avonds gingen we op pad om tabak te zoeken voor onze waterpijp en gingen in een winkeltje vragen. Hessam en Saïd, twee jongens van wie de winkel was, zeiden dat de verderopgelegen tabakswinkel dicht was en dat we wel even bij hen konden wachten. We kregen een kopje thee, daarna nog één, hebben samen waterpijp gerookt, samen met vrienden hebben ze muziek voor ons gemaakt en als klap op de vuurpijl maakte Hessam voor ons de lekkerste Tajine die we in twee weken lang in Marokko hebben gegeten. Veel van hun vrienden kwamen langs en uiteindelijk zaten we rond middernacht met een hele club samen heerlijk te smullen. Een ongelofelijk leuke en gezellige ervaring.

Dades-vallei

Na een verfrissende duik in het zwembad vertrokken we door de Dades-vallei naar Dades-kloof, midden in het Atlas-gebergte. We verbleven in een echt trekkers-hotel diep in de kloof. ’s Middags hebben we een wandeltocht gemaakt met onze niet zo spraakzame maar wel erg vriendelijke gids. Hij leidde ons naar de meest spectaculaire rotsformaties, een soort brei van reusachtige uit de grond groeiende vingers, voeten, kootjes. Doordat aan de voet van de kloof een gedeelte onder water stond hebben we niet alles kunnen zien maar wat we wel zagen was onvergetelijk. Het eten in het hotel s’ avonds was buitengewoon goed.

Huiswaarts…

Na een koele nacht in de Atlas bracht Sharif ons terug naar Marrakech voor een laatste nacht in Marokko. We hebben nog één keer gegeten in een van de restaurantjes met uitzicht over Jemaa el-Fnaa en daarna vroeg op bed (we moesten al om 4.00 opstaan voor onze vlucht…).

 

Marokko is echt een bijzonder land. Ja, je moet wel overal oppassen voor sjacheraartjes, bedelaars, mensen die geld willen ‘wisselen’ en honderdduizend andere trucjes hebben maar als je goed oplet, is het geen probleem (wij zijn geen enkele keer opgelicht!). Ook het reizen tijdens de Ramadan is geen enkel probleem. Er zijn genoeg plekken waar je kan eten/drinken.

In deze twee weken hebben we ongelofelijk veel gezien, gehoord, geproefd, geroken en zo veel mensen ontmoet, (e-mail)adressen en telefoonnummers uitgewisseld etc. Het leek wel alsof we twee maanden weg geweest zijn. Een absolute aanrader voor iedereen!